Als ik luister naar muziek wil ik iets beleven als luisteraar. Wat de artiest zelf beweegt is alleen interessant als ik mij er als luisteraar in herken.
Ik ben een enorme fan van Van Morrison. Waarom dat precies is, weet ik niet. Hij doet iets, raakt iets. Ik snap over het algemeen weinig van zijn teksten. Die overwegend wat zweverig zijn, en soms juist wat simpel. Van Morrison is een goeie zanger maar komt als hij praat, vooral als dat over zijn muziek gaat, wat minder overtuigend over. Zeker tegenwoordig blijkt hij vooral een wat nukkige veel te dikke bejaarde te zijn geworden. Ook in interviews van lang geleden komt naar voren dat hij beter niet kan gaan uitleggen wat hij met al die muziek nu precies bedoelt.
De muziek van Van Morrison wordt beter als Van Morrison zelf er niet tussen zit.
Die zin raakt denk ik de kern van wat ik over wil brengen. De performer van mijn hart zit zijn eigen muziek niet in de weg met emotioneel en persoonlijk geprevel. Misschien werkt het goed als we de artiest zien als een creatief kanaal aangesloten op ‘iets’ universeels, uit het universum dus. De artiest als messenger en dus niet als emotioneel exhibitionist.
Waarom begin ik hier nou over? Ik merk dat in mijn werk als producer het vaak een flinke zoektocht kan zijn om een artiest zo te coachen dat de connectie met het ‘hogere’ gemaakt kan worden. Dit komt soms omdat de artiest gewoonweg geen connectie heeft met iets dat mij als luisteraar mogelijk dichter bij dat universele hogere kan brengen. Het universum dus. Dat is de zorgelijke variant.
Ik werk regelmatig met geschoolde zangers en/of zangeressen. Vaak technisch erg kundig maar nog vaker hopeloos saai om naar te luisteren. Als het gaat over het overbrengen van een beleving heb ik best wel het idee dat hier weinig aandacht aan wordt besteedt tijdens de studie. Waarom is dat toch? Ik weet namelijk zeker dat er niets belangrijker is zodra iemand zich volwaardig creatief artiest wil noemen.
Wat ook voorkomt is dat er een creatief pad moet worden aangelegd terwijl de producer door een enorm bos van weerstand moet. Dit heeft vaak meerdere oorzaken maar de meest in het oor springende variant is toch wel dat de artiest vast zit in een rolmodel en (nog) niet in staat is om de ‘ik wil lijken op’ fase te overstijgen. Waarom is dit niet de bedoeling? Nou, omdat als dit goed gedaan wordt, in het beste geval dus, je dan naar het creatieve kanaal van een andere, vaak al succesvolle, artiest zit te luisteren. Waardoor de artiest waar je mee aan het werken bent eigenlijk per definitie een tweedehands boodschap verkondigt.
Als, voorlopig, laatste variant is er de artiest die zichzelf klem zet in iets dat persoonlijk wordt, te persoonlijk. Zo persoonlijk dat je het gevoel hebt dat je getuige bent van iets dat eigenlijk gewoon een beetje gênant en soms zelfs zielig is. De artiest vervalt in een emotionele diarree of een cognitief construct over zijn muziek. In plaats van dat ik iets kan beleven in mijzelf roept dit eigenlijk alleen maar plaatsvervangende schaamte op. Too much info!
Hoe dan wel? Miles Davis speelde structureel met zijn rug naar het publiek. Gaf hij zich bloot? Geen idee, who cares. Zijn antenne was wel aangesloten op het universum en ik kon iets in mijzelf doen, beleven, met zijn noten. Ander voorbeeld: hoe Mick Jagger beweegt als tie danst, dat is Mick Jagger zelf niet. Dat is wat hij oppikt uit het universum. Ik heb geen interesse in Mick zelf, ik heb interesse in wat hij oppikt en met mij communiceert. Dat is waar ik naar kijk als hij danst. Move Like Jagger.
Ik wil niet iemands therapiesessies horen. Als je zingt over pijn wil ik niet jouw pijn voelen maar dat je mij bij mijn eigen pijn brengt. Als je zingt over geluk dan wil ik dat je mij bij mijn geluk brengt. Alleen dan ga ik aan, zo simpel is het. Dan ga ik dingen voelen, ervaren, leren en geloven.
Als artiest is het je job om dienstbaar te zijn aan het creatieve kanaal waarmee je jouw luisteraar dichterbij dat muzikale universum brengt. Ik denk dat dit van een artiest een dienstbare en oplettende houding vraagt. Mijn vak is het om je in de studio te helpen dit voor elkaar te krijgen. Ik probeer het links om en ik probeer het rechts om. Dit omdat alle andere uitkomsten van een sessie gewoon niet zo interessant zijn. Waarom? Lees hierboven. Ik wil dat jouw creatieve impuls en harde werken mij verbinden met dat derde oog dat jij als artiest hebt. Ik stuur je erheen. Hoe jij het vervolgens voor elkaar krijgt is de trick of the trade die jij hebt, en ik niet.
Tot zover weer, happy music.
Crip
